“1 กระทรวงศึกษาธิการ ยึดมั่น 3 สถาบันหลัก ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ พร้อม 4 องค์กรหลัก ผนึกกำลังทุกภาคส่วน ขับเคลื่อนการศึกษาไทยสู่อนาคต”
ตลอดระยะเวลากว่า 134 ปี นับตั้งแต่การวางรากฐานการบริหารการศึกษาของประเทศในสมัยปฏิรูปบ้านเมืองช่วงปลายรัชกาลที่ 5 การศึกษาของไทยได้ค่อย ๆ พัฒนาและขยายโอกาสไปสู่ประชาชนอย่างกว้างขวาง จนก่อรูปเป็น “กระทรวงศึกษาธิการ” ในปัจจุบัน ซึ่งทำหน้าที่กำหนดทิศทางและขับเคลื่อนการศึกษาของชาติให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมและโลกยุคใหม่
จวบจนรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์ไทยรัชกาลที่ 10 แห่งราชวงศ์จักรี ทรงสืบสาน รักษา ต่อยอดพระราชปณิธานด้านการพัฒนาประเทศผ่านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร อันเป็นรากฐานสำคัญของการสร้างคนและสร้างสังคมให้มีความมั่นคงและยั่งยืน ด้วยพระราชหฤทัยที่ทรงมุ่งหวังให้เยาวชนไทยได้รับโอกาสในการเรียนรู้อย่างทั่วถึง ควบคู่กับการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และความรับผิดชอบต่อสังคม
ดังเห็นได้จากการพระราชทานแนวพระราชดำริในการส่งเสริมกิจกรรมจิตอาสา อาทิ โครงการจิตอาสาพระราชทาน การส่งเสริมกิจกรรมจิตอาสาและการเรียนรู้ควบคู่คุณธรรมในสถานศึกษา แนวพระราชดำริเรื่องจิตอาสาได้ถูกนำไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษา เพื่อปลูกฝังเยาวชนให้มีความรับผิดชอบต่อสังคม รู้จักการทำงานเพื่อส่วนรวม และเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของประเทศ พระราชกรณียกิจและพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของพระองค์จึงเป็นแนวทางสำคัญที่หน่วยงานด้านการศึกษาของประเทศยึดถือเป็นหลักในการดำเนินงาน เพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นกำลังสำคัญของชาติ
เส้นทางการพัฒนาการศึกษาไทย “สถาบันพระมหากษัตริย์” ได้ทรงมีพระราชกรณียกิจด้านการศึกษาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะพระราชปณิธานของ “พระแม่ของแผ่นดิน” สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงให้ความสำคัญกับการพัฒนาคนผ่านการศึกษา การส่งเสริมศิลปาชีพ การสร้างโอกาสให้เยาวชนและประชาชนในชนบทได้มีความรู้ มีอาชีพ และมีคุณภาพชีวิตที่มั่นคง พระราชดำริและพระราชกรณียกิจเหล่านี้จึงนับเป็นแรงบันดาลใจสำคัญที่หล่อหลอมแนวทางการพัฒนาการศึกษาของไทยมาจนถึงปัจจุบัน
“1 กระทรวงศึกษาธิการ” ที่ทำหน้าที่ดูแลการศึกษาไทยทั้งระบบ ตั้งแต่ระดับปฐมวัย การศึกษาขั้นพื้นฐาน อาชีวศึกษา ไปจนถึงการศึกษานอกระบบและการเรียนรู้ตลอดชีวิตทุกช่วงวัย ภารกิจของกระทรวงศึกษาธิการจึงเป็นการส่งเสริมการศึกษาทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษา รวมถึงการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับประชาชนไทยทุกคน การพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา การปรับปรุงหลักสูตรให้สอดคล้องกับบริบทของโลกยุคใหม่ ตลอดจนการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เพื่อให้เด็กและเยาวชนไทยสามารถเติบโตเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ
“3 สถาบันหลัก” คือ ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ เป็นรากฐานสำคัญของสังคมไทยที่ได้รับการปลูกฝังผ่านระบบการศึกษาอย่างต่อเนื่อง กระทรวงศึกษาธิการจึงมีบทบาทสำคัญในการหล่อหลอมเยาวชนให้เติบโตเป็นพลเมืองที่มีความรู้ควบคู่คุณธรรม มีความภาคภูมิใจในความเป็นไทย เคารพในสถาบันหลักของชาติ และมีจิตสำนึกต่อส่วนรวม สร้างทักษะและองค์ความรู้ผ่านการศึกษา ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญในการถ่ายทอดคุณค่า วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชาติจากรุ่นสู่รุ่น
“4 องค์กรหลัก” ผนึกทุกองค์กรของกระทรวงศึกษาธิการ ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ทั้ง สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (สป.ศธ.) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ร่วมด้วยกรมส่งเสริมการเรียนรู้(สกร.) ที่เปลี่ยนผ่านจาก สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.)
ซึ่งเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านการศึกษาขั้นพื้นฐาน อาชีวศึกษา การศึกษานอกระบบและการเรียนรู้ตลอดชีวิตทุกช่วงวัย ตลอดจนหน่วยงานสนับสนุนด้านนโยบายและการบริหารจัดการ ต่างทำหน้าที่ร่วมกันขับเคลื่อนการศึกษาไทยให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งการยกระดับคุณภาพสถานศึกษา การพัฒนาศักยภาพครู การส่งเสริมการเรียนรู้ที่หลากหลาย และการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับประชาชนในทุกพื้นที่ของประเทศ
ในวาระครบรอบ 134 ปี กระทรวงศึกษาธิการ จึงเป็นโอกาสสำคัญในการย้อนมองเส้นทางการพัฒนาการศึกษาของชาติที่ผ่านมา พร้อมทั้งตอกย้ำความมุ่งมั่นของบุคลากรทางการศึกษาทุกภาคส่วนที่จะร่วมกันสานต่อภารกิจสำคัญนี้ เพื่อให้การศึกษาไทยสามารถพัฒนาคนไทยให้มีความรู้ ความสามารถ และคุณธรรม พร้อมเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศสู่อนาคตอย่างมั่นคงและยั่งยืน
ขณะเดียวกันยังเป็นช่วงเวลาที่พสกนิกรชาวไทยและผู้ปฏิบัติงานด้านการศึกษาทั่วประเทศได้ร่วมกัน น้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ของ “สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” ที่ทรงมีพระราชกรณียกิจนานัปการในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนและการส่งเสริมการเรียนรู้ของคนไทยในหลากหลายมิติทั้งด้านการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม และการสร้างอาชีพให้กับประชาชนในชนบท พระราชปณิธาน และพระราชกรณียกิจเหล่านี้นับเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้หน่วยงานด้านการศึกษาของประเทศ ยึดถือเป็นแนวทางในการทำงาน เพื่อสืบสานพระราชดำริและร่วมกันพัฒนาการศึกษาไทยให้ก้าวหน้าเคียงคู่กับการพัฒนาการศึกษาและประเทศชาติต่อไป
อานนท์ วิชานนท์ / สกู๊ป
ภารุจ พูลอำไพย์ / ภาพ-กราฟิก
เจษฎา วณิชชากร / บรรณาธิการ
ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง
ข่าวสารล่าสุด
